W SKRÓCIE Audyt energetyczny to nie świadectwo charakterystyki energetycznej — to dokument decyzyjny, swego rodzaju biznesplan modernizacji. Jest obowiązkowy przy ubieganiu się o premię termomodernizacyjną w ramach Programu TERMO (BGK). Wartość audytu zależy od trafnie ustalonego zakresu, a nie od liczby stron. W praktyce zrealizujesz dokładnie to, co znalazło się w audycie — ani mniej, ani więcej. Najlepszy moment na audyt to początek planowania, a nie chwila „bo trzeba dołączyć do wniosku”.

 

Wiele osób zakłada, że audyt energetyczny to dokument, który powie wszystko o budynku: ile zużywa energii, co warto w nim zmienić, co się opłaca, ile to będzie kosztowało i jaki przyniesie efekt. Z drugiej strony zdarza się, że inwestor zleca audyt wyłącznie po to, by „był do wniosku”. Prawda leży pośrodku — i właśnie od podejścia do audytu zależy, czy będzie tylko formalnością, czy realnym narzędziem do podjęcia dobrej decyzji.

Czym jest audyt energetyczny, a czym nie jest

Audyt energetyczny jest opracowaniem przygotowywanym w określonej formule i zgodnie z obowiązującymi wymaganiami — dla przedsięwzięć termomodernizacyjnych w oparciu o rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 17 marca 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy audytu energetycznego oraz części audytu remontowego. To oznacza, że audyt nie odzwierciedla w pełni rzeczywistego, fizycznego stanu budynku — porusza się w ramach współczynników i metodyki ustalonych w rozporządzeniu. Nie jest więc dowolnym opisem nieruchomości ani pełną diagnozą każdego problemu technicznego.

Jego użyteczność w ogromnej mierze zależy od tego, jak zostanie określony zakres opracowania. A to z kolei wymaga rozmowy między audytorem a inwestorem. Wiele zależy od wiedzy, umiejętności i chęci audytora, by wskazać rozsądny, szeroki zakres uwzględniający docelowy efekt modernizacji.

Audyt energetyczny a świadectwo charakterystyki energetycznej — najważniejsza różnica

To dwa różne dokumenty, które bywają mylone. Świadectwo charakterystyki energetycznej określa zapotrzebowanie budynku na energię i przypisuje mu klasę — jak etykieta energetyczna lodówki. Audyt idzie dalej: porównuje warianty modernizacji, wskazuje opłacalny zakres prac i odpowiada na pytanie, co i w jakiej kolejności zrobić. Najprościej: świadectwo mówi „jak jest”, a audyt mówi „co z tym zrobić i czy się to zwróci”.

Z PRAKTYKI — Adrian Kajtek Przy jednym z budynków wspólnota miała już świadectwo i była przekonana, że to wystarczy do rozmów o dofinansowaniu. Świadectwo pokazywało wysokie zapotrzebowanie, ale nie dawało żadnej podpowiedzi, od czego zacząć ani które prace przyniosą wymaganą oszczędność. Dopiero audyt z porównaniem wariantów pozwolił ułożyć kolejność prac i przejść do rozmowy o finansowaniu.

Po co naprawdę jest audyt: to dokument decyzyjny, nie formalność

Audyt najczęściej jest dokumentem wymaganym przy dotacjach i preferencyjnym finansowaniu. Kluczowa zasada brzmi: zazwyczaj zrealizujesz dokładnie to, co zawarłeś w audycie — ani więcej, ani mniej. Dlatego tak ważne jest ustalenie zakresu we współpracy z inwestorem i szerokie podejście uwzględniające efekt modernizacji.

Jeżeli audyt powstaje wyłącznie „do wniosku”, łatwo stracić okazję do lepszego zaplanowania całej inwestycji. Jeżeli od początku traktuje się go jako narzędzie decyzyjne, pomaga uporządkować dane, porównać warianty, ocenić efekty, dopasować zakres do wymagań programu i ograniczyć ryzyko kosztownych zmian na późniejszym etapie.

Audyt a premia termomodernizacyjna i Program TERMO (BGK)

Dla wspólnot i spółdzielni najczęstszą ścieżką finansowania jest premia termomodernizacyjna z Programu TERMO prowadzonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Audyt energetyczny jest tu dokumentem obowiązkowym — to on określa zakres prac i wykazuje wymaganą oszczędność energii. Premia stanowi częściową spłatę kredytu zaciągniętego na inwestycję (co najmniej połowa kosztów musi pochodzić z kredytu).

Warto pamiętać, że premię można powiększyć — m.in. gdy termomodernizacji towarzyszy instalacja OZE, a także o grant termomodernizacyjny czy grant OZE. Zasady i wysokości wsparcia okresowo się zmieniają, a część grantów ma określone terminy naboru, dlatego aktualne warunki zawsze sprawdzamy bezpośrednio u źródła (BGK) przed ustaleniem zakresu audytu.

Czym są wskaźniki EP i EK, o których mowa w audycie?

Kryteria programów najczęściej odnoszą się do oszczędności energii końcowej (EK) lub energii pierwotnej (EP) względem stanu sprzed modernizacji. Te pojęcia bywają trudne nawet dla osób z branży, ale dla audytora to podstawa warsztatu. Znając kryteria danego programu, dobry audytor wskaże kierunek, określi zakres i potwierdzi możliwość spełnienia wymagań.

Kiedy zlecić audyt energetyczny?

• Przed termomodernizacją — by porównać warianty i ustalić opłacalny zakres.
• Przy ubieganiu się o dotację lub preferencyjne finansowanie — gdy program wymaga audytu.
• Przy przygotowaniu decyzji wspólnoty lub spółdzielni — by mieć uporządkowane dane dla mieszkańców.
• Przy rozliczeniu efektów — audyt ex post potwierdza osiągnięty rezultat.

W zależności od celu przygotowuje się różne rodzaje opracowań: audyt energetyczny, audyt remontowy, audyt ex ante (przed inwestycją, po finansowanie lub dotację) oraz audyt ex post (do rozliczenia wsparcia).

Najczęściej zadawane pytania

Czy do premii termomodernizacyjnej BGK potrzebny jest audyt energetyczny?

Tak. Audyt jest obowiązkowym dokumentem przy ubieganiu się o premię termomodernizacyjną w ramach Programu TERMO. Określa zakres prac i wykazuje wymaganą oszczędność energii (EP/EK).

Czym audyt różni się od świadectwa charakterystyki energetycznej?

Świadectwo określa zapotrzebowanie budynku na energię (klasa energetyczna). Audyt porównuje warianty modernizacji, wskazuje opłacalny zakres prac i jest podstawą do uzyskania finansowania.

Czy audyt gwarantuje otrzymanie dotacji?

Nie. Decyzję podejmuje właściwa instytucja na podstawie pełnej dokumentacji i zasad programu. Dobrze przygotowany audyt pomaga jednak spełnić wymagania dotyczące tego dokumentu i ograniczyć ryzyko błędów.

Czy audyt wskazuje dokładny koszt inwestycji?

Audyt może zawierać szacunki kosztów w wymaganym zakresie, ale nie zastępuje szczegółowego kosztorysu wykonawczego ani ofert od wykonawców.

 

O AUTORZE Adrian Kajtek Ekspert ds. efektywności energetycznej, instalacji i OZE w budynkach wielorodzinnych Mgr inż. systemów i urządzeń energetyki cieplnej (Politechnika Gdańska), absolwent MBA. Z branżą instalacji i OZE związany od 2011 r. Audytor energetyczny wpisany do rejestru pod numerem 16463, członek Zrzeszenia Audytorów Energetycznych oraz certyfikowany audytor TÜV Rheinland. Współzałożyciel Energy On — wielokrotnie wyróżnianej spółki z branży OZE; autor patentowanych rozwiązań tworzonych z myślą o budownictwie wielorodzinnym.

 

Planujesz termomodernizację lub ubiegasz się o finansowanie? Pomożemy ustalić, jaki audyt będzie potrzebny i jaki zakres warto uwzględnić.

→  Sprawdź naszą ofertę audytów